Opdrachtgevers zijn vaak verrast door de insteken die ik kies en de resultaten die dit oplevert. Benny Lindelauf

Schrijvers-docenten over de zin van en de zin in een docentenopleiding: Ester Naomi Perquin, dichter en schrijfdocent: ‘Goed schrijfonderwijs begint bij docenten die zichzelf en hun vak serieus nemen.’ Benny Lindelauf, schrijver en schrijfdocent: ‘Opdrachtgevers zijn vaak verrast door de insteken die ik kies en de resultaten die dit oplevert.’ Esther Bevers, tekstschrijver en schrijfdocent: ‘Ik ontwerp workshops en cursussen die didactisch goed in elkaar zitten en waar cursisten op afkomen.’ Corien Botman, jeugdboekenschrijver en schrijfdocent: ‘De docentenopleiding is het leukste wat ik ooit gedaan heb. De opzet is zowel degelijk als sprankelend.’ Peter van der Graaf, communicatieadviseur, tekstschrijver, dichter en schrijfdocent: ‘De combi van schrijfervaring en de docentenopleiding maakt me een allround schrijfdocent.’ Femke Nales, journalist en schrijfdocent: ‘Kennis hebben en kennis overdragen zijn twee geheel verschillende dingen.’ Sieneke de Rooij, schrijver en schrijfdocent: ‘Precies wat ik zocht: verdere ontwikkeling van mijn eigen schrijverschap en gerichte didactiek voor het creatief schrijven.’ Marja van Rossum, kinderfilosofe en schrijfdocent: ‘Verrassend om met heel veel onderwijservaring zoveel extra mee te krijgen!’ Michiel van Straten, ontdekkingsschrijver en schrijfdocent: ‘Een goede schrijfdocent laat je kennis maken met technieken, niet alleen om beter te schrijven, maar vooral ook om te (door)starten met schrijven.’

Ester Naomi Perquin, dichter en schrijfdocent

Ester Naomi Perquin; Dactylus; docent creatief schrijven; schrijfdocentDe afgelopen jaren zijn er steeds meer schrijfopleidingen, schrijfcursussen en schrijfworkshops bijgekomen. Een teken dat het aloude, romantische beeld van de geboren schrijver langzaam aan het verdwijnen is. Mensen begrijpen dat schrijven niet alleen het gevolg is van talent maar óók draait om techniek, om kritiek ontvangen, om goed kijken, om je eigen keuzes betwijfelen – en dat kan heel goed in een groep. Een punt van aandacht is daarbij wel: bij wie kom je als cursist terecht? Wie gaat er met je aan de slag? Om het beste uit (beginnende) schrijvers te halen en cursisten verder te helpen moet een docent heel wat in huis hebben. Ik ben een voorstander van schrijfonderwijs op niveau, óók (nee: juist) als er les wordt gegeven aan beginners. Ik wil een docent die weet wat hij doet en niet aanstuurt op middelmatigheid of eenheidsworst. Zulke docenten worden evenmin als schrijvers zomaar geboren. Goed schrijfonderwijs begint bij docenten die zichzelf en hun vak serieus nemen. Tijdens de opleiding die ik bij Benny Lindelauf en Margriet van Bebber volgde heb ik vooral geleerd waar ik als docent voor wilde staan. Wat ik werkelijk belangrijk vind en hoe ik dat kan overdragen. En dat alles zonder de cursisten de eigenzinnige speelruimte te ontzeggen waar het bij schrijven zo vaak om te doen is. | www.esternaomiperquin.nl

Benny Lindelauf, schrijver en schrijfdocent

Benny Lindelauf, Dactylus academie voor schrijfdocentenIk word altijd dwars als mensen zeggen dat schrijven niet te leren is of dat schrijfonderwijs leidt tot middelmatigheid. Ik vind dat een belediging voor de schrijvers zelf, maar ook voor de professionele docenten die hun cursisten begeleiden. Bij het vinden van hun eigen unieke bron. Of bij het bewust maken van de vele keuzes die een schrijver kan maken. Als beginnend schrijver heb ik veel gehad aan lessen van auteurs als Claire Hülsenbeck, Joke Linders en Beatrijs Nolet. Daarbij ben ik van geen van drieën een kopie geworden, maar heb ik mijn eigen stem gevonden. Het is wel van belang dat een docent creatief schrijven breed opgeleid is. Auteurs die les geven hebben vaak één expertise: het schrijven van een historisch verhaal, een column of een verhaal voor een jong publiek. Daarnaast zijn ze meestal beter thuis in het schrijven dan in het lesgeven zelf. In de opleiding ‘Docent Creatief Schrijven’ die ik in de jaren 90 volgde bij o.a. Jos van Hest, leerde ik voorbij mijn eigen stokpaardjes te kijken. Ik leerde gedegen lesopzetten te maken, probeerde nieuwe werkvormen uit. Dankzij deze opleiding ben ik een breed inzetbare docent geworden. Als ik gevraagd word op scholen of bibliotheken heb ik een breed scala aan mogelijkheden om mijn werk met creatieve (schrijf)opdrachten onder de aandacht te brengen. Opdrachtgevers zijn vaak verrast door de insteken die ik kies en de resultaten die dit oplevert. | www.bennylindelauf.com

Esther Bevers, tekstschrijver en schrijfdocent

Esther BeversWaarom ging ik een opleiding tot schrijfdocent volgen? Heel simpel: ik wilde niet alleen kunnen lesgeven, maar dat ook kunnen aantonen met een diploma. Bovendien was ik realistisch genoeg om te weten dat er nog heel veel was dat ik niet wist. Ik werd opgeleid door Margriet van Bebber en Benny Lindelauf, ervaren schrijvers/docenten. Nu staan er vijf dikke ordners in mijn werkkamer. Over proza, poëzie, genres, doelgroepen. Over hersenhelften, associatietechnieken en fases in het schrijven. Over didactiek, lesopbouw en feedbackvormen en nog veel meer. Variatie en kwaliteit! Voor wie maakt mijn diploma verschil? Voor mijn cursisten: hun lessen zijn afwisselender van inhoud en opbouw. Gaf ik eerder vooral les zoals ik het nu eenmaal gewend was, nu bied ik veel meer variatie. ‘Er komt toch zeker wel een vervolg!?’ is nu de meest gestelde vraag aan het eind van een cursus. Voor de instellingen waar ik les geef: door mijn diploma weten ze dat ze kwaliteit in huis halen. Ik ontwerp workshops en cursussen die didactisch goed in elkaar zitten en waar cursisten op afkomen. Voor mezelf: ik ben een veelzijdiger docent geworden, met een groot arsenaal aan lesplannen over de meest uiteenlopende onderwerpen. Mijn netwerk is gegroeid, waardoor ik waardevolle uitwisseling heb met collega’s uit het hele land. Ik heb altijd nieuwe ideeën, en ik haal nog meer plezier en voldoening uit mijn werk. | www.terratekst.nl

Corien Botman, jeugdboekenschrijver en schrijfdocent

Corien Botman, docent creatief schrijvenDe docentenopleiding heeft mij als docent én als schrijver veel gebracht. Ik leerde om op een hoger abstractieniveau na te denken over schrijven. Ik bestudeerde literatuur over schrijven, lesgeven en leren die ik anders nooit onder ogen had gekregen. Ik maakte kennis met ongekende vormen van feedback. Voor elk schrijfprobleem bedenk ik nu met speels gemak en duivels plezier een oefening. Ik geef meteen toe dat ik mijn cursisten soms dingen uit de opleiding aanraad, waarvan ik denk: dat doe je zelf ook niet, Corien Botman. Of dat ik veel adviezen eigenlijk aan mijzelf als schrijver geef. Maar ook dat is een stap in mijn eigen ontwikkeling. Als ik reflecteer op werk van anderen, zoals ik tijdens de opleiding leerde, zie ik in hun fouten opeens mijn eigen valkuilen. Of ik ontdek nieuwe mogelijkheden in mijn eigen verhalen, als ik met cursisten zoek naar inspiratie. Verhalen veranderen. Goede verhalen maken de wereld beter. Goed opgeleide schrijfdocenten helemaal. Tot zover de Grote Woorden. Net zo belangrijk: de docentenopleiding is het leukste wat ik ooit gedaan heb. De opzet is zowel degelijk als sprankelend. De bijeenkomsten en opdrachten zijn verrassend en uitdagend. De medestudenten, met zeer verschillende achtergronden, hadden allemaal hun kwaliteiten en werden me zeer dierbaar. En de docenten? Slavendrijvers en halfgoden tegelijk. Schrijf je maar in. | www.corienbotman.com

Peter van der Graaf, communicatieadviseur, tekstschrijver, dichter en schrijfdocent

Peter van der Graaf, schrijfdocent‘Wow, heb ik dat geschreven?’ Het is een reactie die ik vaak van verse schrijvers in een cursus of workshop hoor. Blije verwondering over hoe ze hun eigen belevenissen of herinneringen op papier hebben gezet. Voor mij is dat ook een wow-moment. Weer iemand die ontdekt hoe leuk schrijven kan zijn als je een beetje op weg wordt geholpen. Ik sta als schrijfdocent graag aan de wieg van zo’n schrijfcarrière. Bij meer gevorderde schrijfcursisten heeft die prille verwondering plaats gemaakt voor een prettig vertrouwen in de eigen schrijfbron. Bij hen vind ik het een uitdaging om ze zichzelf en mij keer op keer weer te laten verrassen. Met een nieuwe vorm, een andere inhoud, een verrassende aanvliegroute. Mijn grote voorbeeld is mijn eeuwige schrijfjuf Cootje Houdijk. Iedere les was het een verrassing wat voor uitdagende opdrachten ze nu weer voor ons had. Zo wilde ik ook les gaan geven. Ik gaf al schrijflessen voor ik de opleiding Docent Creatief Schrijven van Creatief Schrijven in Antwerpen ging volgen. Voor een deel was de opleiding dus de theoretische onderbouwing van mijn autodidactische praktijkervaring. Tegelijkertijd leerde ik er ook heel veel over groepsprocessen, werkvormen, feedback. De combi van schrijfervaring en de docentenopleiding maakt me een allround schrijfdocent. Ik kies graag een wat afwijkende aanpak om mensen aan het schrijven te krijgen en ben de motor van het cirkeltje schrijven, feedbacken, herschrijven. | www.schrijvenenschrappen.nl

Femke Nales, journalist en schrijfdocent

Femke Nales, journalist en schrijfdocentNa een interview gebeurde het regelmatig. De geïnterviewde stelde mij als journalist De Vraag: “Hoe doe je dat nu, een stuk schrijven?” Ik antwoordde daar altijd op dat ik gewoon ging zitten en begon te tikken. Echt uitleggen kon ik het niet. Want hoe werkt dat eigenlijk, schrijven? Je hebt het ooit geleerd, je hebt er vaardigheden, technieken en heel wat oefening voor nodig, maar je vindt het volstrekt normaal dat je het kunt. Net zoals je kunt lopen, zwemmen of autorijden. Je weet niet meer hoe het werkt, je doet het gewoon. Tijdens de opleiding tot schrijfdocent bij Margriet van Bebber en Benny Lindelauf moest ik uit mijn comfortzone kruipen. Om als schrijver veelzijdiger te worden schreef ik poëzie, fictie en leerde ik nieuwe creatieve technieken om als schrijver aan meer onderwerpen en invalshoeken te komen. Maar kennis hebben en kennis overdragen zijn twee geheel verschillende dingen. Wat ik vooral heb geleerd is hoe je anderen leert schrijven en helpt met ideeontwikkeling. Hoe je schrijvers die zich willen ontwikkelen niet alleen aanmoedigt, maar ook stuurt. Door ze de feedback te geven waar ze naar verlangen, inhoudelijk en constructief, van een docent met kennis van zaken. Iemand die op het juiste moment het juiste lesmateriaal weet aan te reiken. Ik heb geleerd dat anderen leren schrijven een vak apart is.  En ik weet nu hoe het werkt. |  www.femkenales.nl

Sieneke de Rooij, schrijver en schrijfdocent

Sieneke de Rooij; Dactylus; schrijfdocent; docent creatief schrijvenAls schrijver en redacteur gaf ik vaak lezingen. Eerst vertelde ik over mijn eigen familieverhaal De boot naar Lemmer, en dan beantwoordde ik al die vragen van mensen die zelf ook graag aan de slag wilden. Vervolgens veranderden mijn lezingen in workshops, want ik wilde mensen aan den lijve laten ondervinden wat schrijven met je doet. De deelnemers waren enthousiast over deze combinatie van luisteren en doen. Maar er knaagde iets. Ik had geen didactische instrumenten, als docent was ik autodidact. Het ging me prima af en mijn cursisten waren vol lof over mijn werk, maar zelf had ik de indruk dat ik meer kon bieden. Dit was voor mij de aanleiding om de opleiding Docent Creatief Schrijven bij Margriet van Bebber en Benny Lindelauf te volgen. Deze bood mij precies wat ik zocht: een combinatie tussen verdere ontwikkeling van mijn eigen schrijverschap en het opdoen van gerichte didactiek voor het creatief schrijven. Eindelijk voelde ik me zeker als docent. Ik weet nu hoe je gevarieerd feedback kunt organiseren, zodat iedereen er veel aan heeft. Ik kan diverse genres inzetten, ik ken veel werkvormen, ik kan snel inzicht geven in het eigen schrijfproces. Ik kan mensen beter en gerichter begeleiden. Mijn cursussen en workshops zijn nog veelzijdiger geworden. En het mooie is: ik heb mijn investering binnen een jaar volledig terugverdiend. | www.doorleefd.nl

Marja van Rossum, kinderfilosofe en schrijfdocent

Marja van Rossum, docent creatief schrijvenIk geef les aan kinderen en volwassenen. Ik schrijf verhalen, gedichten en artikelen voor onder meer pedagogische tijdschriften en ontwikkel lesmateriaal en multidisciplinaire projecten. Met verrassende inspiratiebronnen verleid ik jong en oud om te schrijven en om na te denken over grote en kleine vragen. De docentenopleiding creatief schrijven is een verrijking. In relatief korte tijd heb ik veel bijgeleerd; vakinhoudelijk, maar ook op het gebied van didactiek, pedagogiek en groepsdynamica. Verrassend om met heel veel onderwijservaring zoveel extra mee te krijgen! En praktisch. Werkvormen die ik me eigen maakte tijdens de opleiding gebruik ik bij het filosoferen. Vaardigheden en technieken van het filosoferen zet ik in bij creatief schrijven. In alle bijeenkomsten neem ik steevast opdrachten op waarbij ik de linker- en rechterhersenhelft om beurten aan het werk zet. De opleiding vergrootte mijn arsenaal aan mogelijkheden en dat versterkt mijn plezier in het lesgeven. Dat is terug te zien in cursistenevaluaties: deelnemers waarderen mijn enthousiasme en vakkennis. Zij vinden de bijeenkomsten inspirerend en tegelijkertijd een rustpunt in een drukke werkweek, de sfeer ‘top’. | www.grootdenkraam.nl

Michiel van Straten, ontdekkingsschrijver en schrijfdocent

Michiel van Straten, ontdekkingsschrijver en schrijfdocent‘Knap hoor van je, dat je zoveel inspiratie hebt voor nieuwe verhalen’. Dat krijg ik nogal eens voor de voeten geworpen. Tja, dat klinkt raar, want zou ik het niet als een compliment kunnen zien? Misschien, en dan alsnog bedankt. Maar de goedbedoelde opmerking geeft een verkeerd beeld van wat schrijven is, volgens mij. Dat wist ik eerst ook niet, maar als er íets is wat ik geleerd heb op de vakopleiding ‘Docent Creatief Schrijven’, dan is het dat je schrijven kunt leren. En doen. Daartoe is het niet nodig te gaan zitten wachten op inspiratie. Integendeel, dat kan zelfs contraproductief werken. Eén van de meest pakkende uitspraken hierover komt van Kees van Kooten en luidt: ‘Schrijven is blijven zitten tot het er staat.’ Die zit. Een goede schrijfdocent laat je kennismaken met technieken, niet alleen om beter te schrijven, maar vooral ook om te (door)starten met schrijven. Dat kun je namelijk leren. Net zoals je kunt leren een verhaallijn te maken en die op te tuigen met, nou ja: alles wat er nodig is om te zorgen dat de lezer gaat en blijft lezen. ‘De waarheid biedt zoveel boeiends dat je niets hoeft te verzinnen voor een mooi verhaal. Dat hoeft alleen nog maar opgeschreven te worden.’ Die is van mezelf, als liefhebber van literaire non-fictie, als lezer en schrijver. | www.ontdekkingsschrijver.nl